Kategori: Makaleler

En Ağır Kılıç Kimin? Antropolojik Bir Perspektif Bütün kültürler, tarih boyunca kimliklerini inşa ederken semboller, ritüeller ve değerler etrafında şekillenmişlerdir. Bu semboller, çoğu zaman güçlü bir anlam taşır ve toplumsal yapıları, bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerini, hatta dünyaya bakış açılarını etkiler. Birçok kültürde, savaşçı olmak, gücü simgeleyen bir olgu olarak kabul edilir; ancak bu güç, her kültürde aynı şekilde tanımlanmaz. Peki, bir toplumda “en ağır kılıç” kimin? Ya da diğer bir deyişle, bir kültürde güç ve otorite nasıl tanımlanır ve hangi sembollerle ifade edilir? Antropolojik bir bakış açısıyla, bu soruyu keşfetmeye davet ediyorum. Kılıcın Ağırlığı: Kültürler Arasında Bir Sembolizm Kılıç, bir…

Birader Kökeni Nereden Gelir? Etik, Epistemoloji ve Ontolojinin Işığında İnsan, her ne kadar evrimsel açıdan bir tür olmanın ötesine geçip bireysel bir varlık olarak şekillenmişse de, sosyal varlık olma özelliği onu daima başkalarıyla ilişkiler içine sokar. Bu ilişkilerdeki bir kelime, bazen bir ömür boyu süren bağları tanımlar: “Birader”. Kardeşlik ya da yakınlık kavramının ötesinde, “birader” kelimesi, güven, aidiyet ve içsel bir bağlantıyı simgeler. Ancak bu kelimeyi, felsefi açıdan sorgulamak, insanın temel varlık, toplum ve bilgi anlayışını derinlemesine incelemek anlamına gelir. “Birader” kökeni nereden gelir? Bu soruyu etrafında dönen temel felsefi sorularla birlikte ele alalım. Birey, toplumsal bir varlık olarak hangi…

Açıköğretim İlkokul Kayıtları ve Eğitimdeki Dönüşüm: Geçmişten Bugüne Geçmişin eğitim politikalarındaki dönüşümü anlamadan, bugününe dair doğru bir yorum yapabilmek oldukça zor olabilir. Eğitim, toplumsal yapıyı dönüştüren ve şekillendiren en temel unsurlardan biri olduğundan, geçmişteki eğitim reformlarının etkilerini bugünün eğitim sistemlerinde görmek mümkündür. Açıköğretim sistemi de, Türk eğitim tarihindeki önemli değişimlerin bir yansıması olarak, zaman içinde birçok dönüşüm geçirmiştir. 2024’te başlayacak olan açıköğretim ilkokul kayıtları, bu dönüşümün sadece güncel bir örneği değil, aynı zamanda geçmişteki sosyal, kültürel ve ekonomik kırılmaların bugüne nasıl yansıdığını da gözler önüne sermektedir. 1. Açıköğretim Sisteminin Tarihsel Kökenleri Açıköğretim, Türk eğitim sisteminde 1980’li yıllarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Ancak,…

Aselsan ve Yerli Telefon Üretimi: İktidar, Demokrasi ve Meşruiyet Üzerine Bir Analiz Modern toplumsal yapılar, güç ilişkilerinin çok katmanlı bir şekilde işlediği sistemlerdir. Bu ilişkiler, sadece siyasi değil, ekonomik, teknolojik ve kültürel düzeyde de kendini gösterir. Gücün dağılımı ve meşruiyeti, devletin ve diğer kurumların toplumla olan ilişkisini şekillendirirken, bu ilişkiler en çok toplumsal düzenin sürdürülebilirliği ile ilgilidir. Bir devlete bakıldığında, onun meşruiyetinin yalnızca anayasa ya da yasalarla değil, halkın katılımı ve bu katılımın demokratik kanallar aracılığıyla sağlanması ile pekiştiğini görürüz. Teknolojinin ve ideolojilerin de bu denklemin bir parçası olarak önemli bir yeri vardır. Son yıllarda Türkiye’nin en büyük savunma sanayi…

Analitik Metotlar: Siyaset Biliminde Güç, Kurumlar ve İdeolojiler Üzerine Bir Giriş Siyaset bilimi, toplumların düzenini, güç ilişkilerini, iktidarın nasıl şekillendiğini ve bu süreçlerin toplumsal yapıları nasıl dönüştürdüğünü anlamaya çalışan bir disiplindir. Ancak bu karmaşık konuları doğru bir şekilde ele alabilmek için analitik metotlara ihtiyaç vardır. Analitik metotlar, bu soyut kavramları sistematik bir şekilde çözümleyerek anlamamıza yardımcı olur. Peki, güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran bir insan, bu metotları nasıl kullanır? Siyaset biliminde, analitik metotlar yalnızca kuramsal çerçeveleri anlamakla kalmaz, aynı zamanda günlük siyasi olayları değerlendirebilmek için de kritik öneme sahiptir. Toplumsal yapının içine sızan ideolojiler, devletin gücü, yurttaşlık…

Bitki Örtüsü Hangi Ders? (Evet, Bu Gerçekten Merak Edilen Bir Soru) Bitki örtüsü, genel olarak doğa ile ilgili bir konu, ama hangi derste işleniyor? Bu sorunun cevabını merak eden birinin, benim gibi kafası karışan birinin zihninde bir dünya fırtınası kopuyor. Hani “Bitki örtüsü hangi ders?” sorusunu duyduğunda, aklıma birkaç seçenek geliyor ama kesin bir cevabım yok. Öğretmenim nasıl öğretiyor? Kitap ne diyor? Ve tabii ki, bu dert bana mı özel yoksa başka arkadaşlar da bunu düşünüyor mu? İşte böylece içsel bir tartışma başlıyor: “Bitki örtüsü hangi ders?… Kim bilir? Belki de çimen dersinde!” Bitki Örtüsü: Herkesin Kafasında Bir Yerlerde Bir…

Bina No ile Dış Kapı No Aynı Mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Bina no ile dış kapı no aynı mı diye düşündüğünüzde aklınıza belki de ilk gelen şey, “Bu, aslında çok basit bir soru değil mi?” olabilir. Ama biraz daha derinlemesine düşündüğünüzde, aslında bu basit gibi görünen sorunun, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli konularla nasıl kesiştiğini görmeye başlıyorsunuz. İstanbul’un karmaşık yapısında, sokakta yürürken, toplu taşımada yol alırken ya da işyerinde bir şeyler gözlemlerken, bu tür detaylar toplumun farklı kesimlerini nasıl etkiliyor, bunu anlamaya çalışmak çok değerli bir şey. Bina no ile dış kapı…

Çarpmada 0 Yutan Eleman Mıdır? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir Analiz Ekonomi, kaynakların kıt olduğu bir dünyada, sınırsız insan ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan seçimlerin bilimidir. Ancak, karar alırken, her seçim, bir başka fırsattan feragat etmeyi gerektirir. Bazen, bu feragat etmeler öyle kritik hale gelir ki, ortaya çıkan “yutan eleman”lar, yani etkisiz, değersiz veya tamamen devre dışı kalmış unsurlar, toplumsal yapıların işleyişini bile etkileyebilir. Bu yazıda, matematiksel bir kavram olan “çarpmada 0 yutan eleman”ı ekonomik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Yani, çarpmada 0, gerçekten bir “yutan eleman” mıdır, yoksa diğer unsurlar gibi bir rol mü oynamaktadır? Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bu…

Karanlıkta Parlayan Taşın Adı Nedir? Edebiyatın Işığında Bir Keşif Kelimenin Gücü ve Anlatının Işığı Kelime, insanın iç dünyasını dışa vuran, en derin duygularını, düşüncelerini bir araya getiren bir ışık kaynağıdır. Tıpkı karanlık bir odada parlayan bir taş gibi, kelimeler de bazen hayatımıza beklenmedik bir ışık düşürür. Bir edebiyatçının bakış açısından, her anlatı, bir ışık kaynağıdır; ancak bu ışık her zaman doğrudan görünür değildir. Bazı taşlar, bazı kelimeler, karanlıkta gizlidir. Onlar, anlamlarını derinliklerinde barındırırken, doğru zamanı beklerler. İşte bu noktada, “Karanlıkta parlayan taşın adı nedir?” sorusu bir anlam kazanır. Bu taş, yalnızca fiziksel bir nesne değil, aynı zamanda anlam yüklü bir…

Fındıkçı Ne Demek? Anadolu’dan Gelen Bir Hikâye Hiç “fındıkçı” kelimesini duydunuz mu? Karadeniz’in serin dağ köylerinde, yaz sıcağında fındık bahçelerinde çalışırken yankılanan bir kelime bu. Ama fındıkçı sadece fındık satan ya da toplayan kişi demek değil; aslında bir kültürün, bir emeğin ve bir geçim kaynağının temsilcisi. Gelin, “fındıkçı” kelimesinin arkasındaki anlamı, hem veriler hem de hikâyelerle birlikte keşfedelim. Fındıkçı Kimdir? En basit tanımıyla fındıkçı, fındık üretimiyle ilgilenen kişidir. Bu bazen bahçesini eken, bazen tarlada çalışarak geçimini sağlayan, bazen de ürününü pazara taşıyan kişidir. Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan yüz binlerce insan için “fındıkçı” olmak, sadece meslek değil, bir kimliktir. Türkiye, dünya fındık…