Kaportanın Altında Ne Var? Bir Arabanın İçinden Taşan Hikâye
Kayseri’de kışın sabahları biraz sert olur. Camların buğusu sadece camda değil, insanın içinde de birikir sanki. O sabah da öyleydi. Üşüyordum ama üşümekten çok başka bir şey vardı içimde; tarif edemediğim bir sıkışıklık.
Babamın eski arabasıyla sanayiye gidecektim. Eski diyorum ama aslında “yaşanmış” demek daha doğru. Çünkü bazı arabalar eskimez, sadece hatıra biriktirir. O araba da öyleydi. Her çizik, her ses, her titreme bir şey anlatırdı. Ben de o sabah ilk defa o hikâyeyi sonuna kadar dinlemeye karar vermiştim.
Sabahın Sessizliği ve İlk Çalışmayan Motor
Anahtarı çevirdiğimde motorun o tanıdık sesi gelmedi. Bir anlık sessizlik… sonra garip bir tıkırtı. O tıkırtı insanın içine işler ya, işte öyle bir şey.
O an içimden geçen ilk cümleyi hiç unutamıyorum: “Kaportanın altında ne var böyle?”
Basit bir soru gibi duruyor ama o anda bana çok daha büyük bir şeyi sorgulatmıştı. Sadece bir motor mu vardı orada, yoksa yıllardır biriken ihmal mi, yorgunluk mu, yoksa bizim söyleyemediklerimiz mi?
Babam o arabayı yıllar önce alırken gözleri parlamıştı. “Bizi götürür getirir” demişti. O cümle aslında bir güven cümlesiydi. İnsan bazen arabaya değil, kendine güvenmek ister ya, işte öyleydi.
Ama şimdi o güven sesi yoktu. Sadece sessizlik vardı.
Sanayi Yolu: İçimdeki Yolculuk
Sanayiye doğru giderken Kayseri’nin gri sabahı camdan içeri sızıyordu. Ellerim direksiyondaydı ama aklım çoktan başka yerlere gitmişti.
Sanayiye her gidişimde içimde iki duygu aynı anda yaşanırdı: merak ve huzursuzluk. Çünkü orası bir yandan çözümün yeri gibi görünür, bir yandan da “bir şeylerin bozulduğunu” yüzüne çarpardı insanın.
Yolda kendi kendime tekrar ettim: “Kaportanın altında ne var?”
Bu sefer soru teknik değildi. Daha çok hayatla ilgiliydi.
Bir Arabanın İçine Bakmak, Bir Hayata Bakmak Gibiydi
Sanayide ustalar kaputu açtığında her şey görünür olur. Kir, yağ, kablolar, pas… Ne varsa ortaya çıkar.
İnsan hayatı da öyle değil mi aslında? Dışarıdan düzgün görünen şeylerin altında neler birikiyor kimse bilmiyor. Ben de bilmiyordum. O sabah bunu ilk defa bu kadar net hissettim.
Ustanın Bakışı ve İlk Teşhis
Usta kaputu açtı. Eğildi, baktı, eliyle birkaç yeri yokladı. Ben onun yüzüne bakıyordum ama o benim arabaya bakıyordu. Sanki ikimiz farklı şeyleri inceliyorduk.
“Bunun motor sıkıntılı,” dedi.
O an içimde bir şey düştü. Sadece araba değil, sanki günüm, planım, hatta haftam bile bozulmuş gibi hissettim.
“Ne kadar tutar?” diye sordum.
Cevap gelmeden önce bile aslında cevabı hissetmiştim. Çünkü bazı cevaplar söylenmeden anlaşılır.
Usta devam etti: “Kaportanın altında ne var diye bakarsan, bazen sadece metal görmezsin. İhmalkârlık görürsün.”
Bu cümle garip bir şekilde içime oturdu. Sanki sadece arabaya değil bana da söylenmişti.
Hatıralar Arasında Bir Motor Sesi
O an istemsizce geçmişe gittim. Babamla yaptığımız uzun yolculuklara… yaz akşamlarında camları açıp Kayseri’den çıkışımıza… radyoda çalan eski şarkılara…
O araba sadece bir araç değildi. Bir dönemdi.
Ve şimdi o dönem duruyordu.
“Kaportanın altında ne var?” sorusu tekrar zihnimde döndü. Bu sefer daha ağırdı. Çünkü artık cevabın teknik olmadığını biliyordum.
Kaportanın Altında Ne Var? Aslında Görmek İstemediğimiz Şeyler
Arabayı ustada bırakıp dışarı çıktım. Soğuk yüzüme çarptı ama içimdeki sıcaklığı söndüremedi. Bir bankta oturdum. Ellerim cebimdeydi ama düşüncelerim cebime sığmıyordu.
Kaportanın altı…
Motor…
Kablolar…
Yağ…
Ama benim aklımda başka şeyler vardı: ertelenmiş bakımlar, ertelenmiş konuşmalar, ertelenmiş duygular.
İnsan Kendine de Bakar mı?
Önerdiğimiz İçerik: Kapitalizmin savunucusu kimdir ?
Bir araba bozulunca servise gider. Peki ya insan bozulunca ne yapar?
O soruyu kendime sorduğumda cevap veremedim. Çünkü biz genelde bozulduğumuzu kabul etmeyiz. Sadece yorgun deriz, stres deriz, geçer deriz.
Ama bazı şeyler geçmez.
O gün sanayide otururken şunu fark ettim: Ben de bir kaportanın altındayım. Dışarıdan düzgün görünen ama içinde çatlaklar biriktiren bir şeyin.
Suskunlukların Biriktiği Yer
Babamla uzun zamandır doğru düzgün konuşmamıştık. Hep “sonra” diyorduk. O “sonra” hiç gelmemişti.
Arabanın bozulması bana bunu hatırlattı.
Kaportanın altında ne var?
Belki de en çok susulmuş şeyler var.
Ustanın Çalışması ve Zamanın Geçişi
Saatler geçti. Usta uğraşıyordu. Motor parçalanmış, kablolar kontrol ediliyor, yağ değişiyordu.
Ben izliyordum.
Her vida sökülürken içimde bir şey daha çözülüyordu. Sanki araba değil de ben parçalarına ayrılıyordum.
Usta ara ara sesleniyordu:
“Bunu uzun zamandır ihmal etmişsiniz.”
“Şurası çok zorlanmış.”
“Zaten bu hale gelmesi normal.”
Normal kelimesi garipti. İnsan bazı şeylerin “normal” olmasına üzülür.
Bir Telefon ve Değişen Hava
Telefonum çaldı. Babamdı.
“Araba ne oldu?” diye sordu.
Bir an durdum. Ustanın söylediklerini düşündüm. Sonra sadece şunu diyebildim: “Sanayide.”
Sessizlik oldu. O sessizlikte çok şey vardı. Suçluluk yoktu belki ama bir tür farkındalık vardı.
Babam sadece “tamam” dedi.
O “tamam” kelimesi bile ağırdı.
Kaportanın Altında Ne Var? Asıl Cevap Akşam Ortaya Çıkıyor
Akşamüstü arabayı teslim aldım. Motor sesi yeniden vardı ama eskisi gibi değildi. Daha düzenli, daha sakin, daha “tamir edilmiş” bir hali vardı.
Ama ben biliyordum; bazı şeyler tamir edilse bile izini bırakır.
Yolda eve dönerken camdan dışarı baktım. Kayseri’nin ışıkları yavaş yavaş yanıyordu. Şehir kendi hayatına devam ediyordu.
Ama ben aynı değildim.
Bir Araba Değil, Bir Farkındalık
Eve vardığımda arabayı park ettim. Bir süre direksiyonda oturdum.
Kaportanın altında ne var?
Bu soruya artık farklı bir cevabım vardı.
Sadece motor değil…
Bakım…
İlgi…
Zaman…
Ve en çok da ihmal edilen şeyler vardı.
Kendime Söylediğim Son Cümle
O gece günlüğümü açtım. Yazarken elim titremiyordu ama içim titriyordu.
Şunu yazdım:
Bazı şeyler bozulduğunda sadece tamir edilmez, sana kendini de gösterir.
Kaportanın altında ne var diye sormak bazen bir arabayı değil, insanın kendini anlamasını sağlar.
O gün bunu öğrendim.
Ve belki de ilk defa, içimde bir şey biraz daha yerine oturdu.
Umarız “Kaportanın altında ne var” ile ilgili aklınızdaki sorulara yanıt bulabildik. Rothy ekibinden sevgilerle!